Het zit in de katten.
Of het zou kunnen zijn. Dat is de stille waarschuwing van CDC-functionarissen nadat een uitbraak van Sporothrix brasiliensiss in Zuid-Amerika hun aandacht trok. Shawn Lockhart, directeur van het Fungal Reference Lab van de CDC, zette de feiten eerder deze maand uiteen. De schimmel veroorzaakt sporochose. Klinkt als niezen. Het is eigenlijk potentieel dodelijk.
Hier is het ding.
Bij katten? Het veroorzaakt meestal huidzweren. Sijpelende, pijnlijke zweren. Niet glamoureus. Maar het verspreidt zich naar mensen. En experts denken dat het de VS kan bereiken. Gemakkelijk genoeg. Wij reizen met huisdieren. Die deur staat altijd op een kier.
De symptomen zijn stiekem. Heel stiekem.
Een besmette kat kan er prima uitzien. Gezond zelfs. Maandenlang. Misschien jaren. Vervolgens begint het virus, zonder waarschuwing, de infectie te verspreiden naar de mensen eromheen. Een dierenarts in Brazilië leerde dit op de harde manier in een casusrapport uit 2022. Twee familieleden verhuisden van Brazilië naar Groot-Brittannië, brachten de kat mee en ontwikkelden de ziekte drie jaar lang niet.
Artsen willen geen paniek.
Paniek lost niets op. Ze willen gewoon dat dierenartsen en katteneigenaren hun ogen open houden. Bewustzijn is hier het enige schild.
Ontmoet de geesten
Je hebt geen diploma nodig om dit te volgen, maar het helpt wel om te weten wie er aan het woord is. We hebben Shawn Lockhart, PhD, die de schimmelgegevens bijhoudt bij de CDC. Vervolgens Thomas Russo, MD, hoofd infectieziekten aan de universiteit van Buffalo. En Amesh A. Adalja, MD, een senior wetenschapper bij Johns Hopkins die nadenkt over gezondheidsbeveiliging.
Dit zijn geen theoretici. Dit zijn mensen die uitbraken in realtime volgen.
De vijand: Sporothrix brasilielensiss
Laten we het beest een naam geven. Sporothrix braseliensis. De CDC noemt kattengeassocieerde sporochose een groeiend mondiaal probleem. Het tast de huid aan. Maakt laesies. Het doet pijn als de hel. Als het migreert? Het kan de ogen raken. De longen. Zelfs de bloedbaan.
De dood is een afgelegen mogelijkheid, maar ligt op tafel.
“Bij mensen manifesteren de symptomen zich snel”, merkt Lockhart op. Maar hier is de valkuil: het begint met roodheid. Zwelling. Iedereen negeert roodheid. Tegen de tijd dat het slecht wordt? De schade is aangericht.
Hoe komt het binnen?
Katten. Blijkbaar.
“Katten hebben een hoge schimmelbelasting”, benadrukt Dr. Adalja. Combineer dat met typisch kattengedrag – bijten, krabben, over het algemeen aanhankelijk maar scherp zijn – en je hebt een vector voor infectie. Honden? Niet echt. Er zijn zeker meer dan 200 gevallen van honden, maar deze zijn veroorzaakt door katten en niet door mensen. Er is geen menselijke overdracht door honden geregistreerd. Dr. Russo denkt dat honden gewoon minder agressief bijten of dat de biologie gewoon niet zo werkt.
De weg naar jou?
- Een wilde kat wordt ziek.
- Je huiskat wrijft tegen de wilde kat.
- Je kat krabt je.
- Je negeert de kras.
- De schimmel wordt wakker.
Bestaat er sprake van verspreiding van persoon tot persoon?
Geen gedocumenteerde gevallen. “Theoretisch mogelijk?” Dr. Russo geeft toe. Biologisch gezien misschien. Maar op dit moment vang je het van de kat, niet van de bank.
Het Amerikaanse risico
Loopt de VS gevaar?
Technisch gezien? Nee. Theoretisch? Absoluut.
Dr. Russo noemt de bezorgdheid ‘redelijk en reëel’. De waarschijnlijke toegangsvector is reizen. Een gezin adopteert een kat in een warme zone als Brazilië, vliegt naar New York en brengt een asymptomatische drager mee naar huis.
“Het zou niet verrassend zijn”, zegt Dr. Adja. We leven in een mobiele wereld.
De schimmel is hier zeldzaam. Dat is een probleem. Standaardlaboratoria herkennen het misschien niet eens. Het glijdt onder de radar. Gemiste diagnose betekent meer spreiding. Als de Britse zaak ons iets leert, is het dat stille import de gevaarlijkste soort is.
De behandeling duurt… Lang
Als je het krijgt, zijn er medicijnen. Itraconazol is het meest gebruikte antischimmelmiddel. Het werkt. Maar ‘werkt’ betekent niet ‘snel’. U kunt dit medicijn enkele maanden gebruiken. Een lange inspanning om de infectie volledig te elimineren.
Preventie is gemakkelijker dan een pilregime van zes maanden.
Houd je katten binnen. Weg van de zwerfdieren. Weg van de wilde dieren. “Het is een stuk veiliger”, adviseert Dr. Russo.
Eenvoudig. Maar ga je het doen?
